اشارات

آینده چگونه است؟ – مروری بر دانش آینده‌پژوهی

نوشته شده توسط سید محمد افقهی

آینده چگونه است؟

در حوزه آینده نگری واژه های متعددی به کار می‌رود که روشن کردن مرز بندی میان آنها از مهمترین امور در ابتدا‌ی بحث است. واژگان مهمی که در حوزه آینده به کار می‌روند عبارتند از: آینده نگری، آینده پژوهی، پیشگویی، پیش‌بینی، تصویر پردازی و برنامه‌ریزی راهبردی.

پیشگویی؛[۱] بیان وقوع حتمی رخدادهای آتی است که عمدتا فاقد مبنای علمی و مستند بر یک روش علمی مدون و بیشتر بر باور، خرافه یا یافته های متافیزیکی مبتنی است. با توجه به تعریف پیش‌بینی امری غیر علمی بوده و با روش‌های علمی قابل ارزیابی و داوری نمی باشد.

پیش‌بینی؛[۲] حدسی علمی در خصوص ادامه روند‌های آتی متغییر‌های مشخص است که عمدتا با درصدی از خطا همراه است و بر روش‌های کمی و کیفی مبتنی است.

تصویر‌پردازی؛[۳] ترسیم تصویری مطلوب یا نامطلوب از آینده است که بر مبنای درک و نگرش آینده‌نگر در بستر بشر یا سنن و علم الهی در بستر الهی شکل می‌گیرد.

برنامه‌ریزی استراتژیک؛ فرآیندی مدیریتی تعیین بینش، اهداف کلان و بلند مدت، تدوین و اجرای استراتژی و ارزیابی آنهاست.

آینده‌پژوهی؛ [۴] فرآیند مطالعه و بررسی آینده‌ی محتمل از طریق روش های علمی است. در این فرآیند مراحل مهمی طی می شوند که عبارتند از: شناخت تغییر، نقد و تحلیل آن، ترسیم آینده‌هایی متفاوت و محتمل، ترسیم آینده مطلوب و در نهایت برنامه‌ریزی و تعیین راهبرد‌های نیل به آن. آینده‌پژوهی دانشی است که می توان پیدایش آنرا به دهه آخر قرن ۲۰ نسبت داد.

آینده‌پژوهی و ارتباط آن با مدیریت

همانگونه پیشتر بیان شد، سیاست‌ها و استراتژی‌های سازمان، تضمین کننده بقاء و کیفیت آن در زمان آینده است. در واقع سیاست و استراتژی، چیزی جز مجموعه‌ای از تصمیمات آتی نیست و این مجموعه نیز بر اساس آینده‌نگری‌ها ساخته و گرفته می‌شوند.

تاثیر آینده‌پژوهی بر مدیریت

تاثیر آینده‌پژوهی بر مدیریت

هر چه در سطوح تصمیم‌گیری به سمت تصمیمات کلان‌تر و استراتژیک‌تر حرکت کنیم، تاثیر آینده نگری(به ویژه آینده نگری الهی)، بر تصمیم‌گیرنده‌گان بیشتر خواهد شد.

ارتباط و میزان نیاز سطوح مختلف مدیران به آینده نگری

ارتباط و میزان نیاز سطوح مختلف مدیران به آینده نگری

 

[۱] Prediction

[۲] Forecast

[۳] prospective

[۴] Future Study

 

منبع : تصمیم گیری راهبردی موعود گرا، دکتر غلامرضا گودرزی(ریاست دانشکده مدیریت دانشگاه امام صادق ع )

نظری دهید

16 − 11 =